Monday, 27 December 2021

क्रांतिबा ज्योतीराव...अनंत राऊत कविता

क्रांतिबा ज्योतीराव...अनंत राऊत


क्रांतिबा ज्योतीराव....

ऐतखाऊ अहंकारी 

अन् माजलेल्या बुरुजांवर

घातलेत तुम्ही जबरदस्त घाव

म्हणूनच माझ्या काळजावर

कोरलंय तुमचं नाव


तुम्ही रायगडावरच्या राजाची दुर्लक्षित समाधी

जिज्ञासू जिद्दीने शोधून काढलीत

तिच्यावर श्रद्धेची सुमने वाहिलीत

अन् हा राजा गोब्राह्मणप्रतिपालक नसून

कुळवाडीभूषण असल्याची द्वाही

सर्वभर पसरवलीत


एका दाण्याचे शंभर दाणे करणाऱ्या

पण सेठाभटांनी पिळल्यामुळे 

कंगाल झालेल्या बळीराजासाठी 

तुमचा जीव तीळ तीळ तुटायचा

अन् तुमच्या हातातला विद्रोही असूड

साऱ्याच बांडगुळांना फोडून काढायचा


तुम्ही उघडा पाडलात इथला बामणी कावा

अन् गुलामलेल्या बळीस्थानाच्या मुक्तीसाठीचा

ठोकलात प्रभावी दावा


हजार हातकड्यांनी तुरूंगलेल्या

अन् युगायुगांपासून तहानलेल्या पाखरांसाठी

तुमच्या काळजातल्या करुणेचा झरा   

उचंबळून यायचा

अन् गंज पेठेतला मानवतावादी वाडा

आपल्या विहिरीतलं नितळछंग पाणी  

सर्वांसाठी खुलं करायचा


विद्येविना मती गेली मतीविना गती गेली

गतीविना नीती गेली नीतीविना वित्त गेले वित्ताविना शूद्र खचले 

इतके अनर्थ एका अविद्येने केले

या महाकाव्याचे निर्माते तुम्ही


कसं ओळखलंत इथल्या घोर अनर्थांचं मर्म

भकासलेल्या माळरानावर

मुक्तवणारे ज्ञानमोती पेरण्याचं

 केलंत कसं कर्म?


क्रांतिबा....

कुठून आणलंत हे आभाळाएवढं काळीज?

कसं जमलं तुम्हाला...

विधवांच्या आकांताशी एकरूप होणं?

अन् कसं साकारलंत 

मरणाला कवटाळू पाहणाऱ्या

आनेक काशीबाईंसाठीचं प्रसूती गृह?


तुम्ही नाकारलंत पूर्वजन्मीच्या पापाचं

भाकडकथी  कर्म

स्पष्टपणे नाकारलात बांडगुळांच्या हातातला

पीळणारा धर्म

अन् सुरू केली सत्याच्या शोधाची

मानवतावादी वाटचाल


तुम्ही माझ्या गुरूचेही गुरु

अन् आगीत होरपळलेल्या पाडसांना

सावली देणारे कल्पतरू


अमानुष व्यवस्थेच्या मर्मावर

आवेशपूर्ण घाव

हाच तुमचा स्वभाव

म्हणूनच तरली हो ही...

भरकटलेली नाव


क्रांतिबा ज्योतीराव...

ऐतखाऊ अहंकारी 

अन् माजलेल्या बुरुजांवर

घातलेत तुम्ही जबरदस्त घाव

म्हणूनच माझ्या काळजावर

कोरलय तुमचं नाव

▪️▪️▪️▪️

No comments:

Post a Comment

एक शतक अर्धं संपलं...आणि तरीही त्या दोन शब्दांची थरथर आजही तशीच आहे. तत्कालीन परिस्थितीत असे काहीक घोषणा आणि गीत होते. जी केवळ शब्दांचा संग्...